[ Column 199 ]

Hoe komen we eigenlijk aan Pasen?  De Romeinse Keizer Constantijn de naamgever van Constantinopel [eerder heette het Byzantium, later werd het Istanboel] zag in deze stad de nieuwe hoofdstad van zijn rijk. Een groot rijk dat een eenheid moest worden.

Omdat in de verschillende landen van zijn rijk diverse verschillende goden werden aanbeden – wat zijn gezag ondermijnde – zocht hij een oplossing. Hij besloot volgens de overlevering na een visioen zich tot het christendom te bekeren. Zo kreeg hij één god die in zijn tijd veel mensen aansprak en hij verklaarde hem tot de enige god voor zijn gehele rijk, wat hij met harde hand afdwong. De inhoud van de bijbel – inclusief het paasverhaal –  is in zijn tijd vastgesteld op een concilie als gezaghebbend voor de christelijke kerk.

framing-avant-la-lettre did the job
Daaraan voorafgaand had men eerst vastgesteld welke onderdelen er niet en welke er wel in mochten. Men moest tenslotte  een consequent en samenhangend boek kunnen hanteren. Zo deed het paasfeest als onderdeel van de christelijke traditie zijn intrede.

Maar waarom dan een tweede paasdag? Eveline Doelman, geeft op de website van Meertens Instituut daarop het volgende antwoord.

“In Nederland werden na de Reformatie alle feestdagen, die aan heiligen waren gewijd, afgeschaft. De aandacht diende gericht te zijn op de christelijke boodschap zelf: alleen de feestdagen gewijd aan de verlossings- en lijdensgeschiedenis van Christus werden gehandhaafd.

Het inrichten van een nieuwe feestkalender was ook noodzakelijk vanuit maatschappelijk en economisch oogpunt. De verscheidenheid aan regionale feestdagen en de uitspattingen waarmee openbaar feestvermaak gepaard ging, stonden – zo dacht men – een moderne, uniforme en efficiënte manier van werken in de weg.  In 1618 bepaalde de Nationale Synode dat Kerstmis, Pasen, Hemelvaartsdag en Pinksteren naast de zondag de officiële godsdienstige feestdagen werden.

Een vrije feestdag op tweede kerst-, paas- en pinksterdag en Goede Vrijdag werd wenselijk geacht (omdat het op veel plaatsen de gewoonte was), maar niet verplicht gesteld. Elke plaats kon daarin nog zijn eigen koers varen. Pas met de wet van 1815 zijn er de uniforme regels voor in de plaats gekomen.”

Conclusie

Als we dit naar het heden vertalen, zien we dat wij nog steeds juist dát doen op die tweede paasdag. Die dag heeft dus nooit direct iets met het christelijke gedachtegoed te maken gehad. Men heeft uit praktische overwegingen een aantal regionale evenementen bij elkaar geveegd en het op nationaal niveau geregeld om door uniformiteit praktische economisch te kunnen sturen.

We kunnen 17 eeuwen later constateren dat de gemiddelde mens niets meer heeft met het christendom, noch met de bijbel noch met Pasen. Des te grappiger dat velen in politiek-gevoelige discussies steeds weer de Joods-christelijke grondslag en traditie van ons land als argument tegen de invloed van de Islam aandragen.

Sta op deze tweede paasdag maar eens twee tellen daarbij stil op de meubelboulevard: … zonder die keizer liep jij daar nu niet … en had jij geen argument tegen de Islam.

Jelle Ravestein

Jelle Ravestein

Maandagcolumnist | Schrijver | Dichter | Poëziecafé Woordkunst | Mensenslijper | Gespreksleider Themacafé Bibliotheek MM | Aan de andere kant | Business Consultant | Blogger | Spindoctor |

7 Reacties

  1. Fred
    18 april 2017 at 00:01

    ik vind het paasbest zo, een extra vrije dag 😉

  2. Marcel Thomassen
    17 april 2017 at 17:20

    Wat geven die columns van Jelle Ravestein altijd weer aanleiding tot verdieping, het doet mij deugt dat wij in Maassluis nog niet allemaal volledig van het padje af zijn.

    Inderdaad Bea Scheurwater, onzekerheid & chaos. Wij gaan op naar ongekende tijden. Buiten dat wij mensen leven op een zeer onstabiele planeet (aardbevingen, klimaat-veranderingen, meteoriet-inslagen, vloedgolven, epidemieen, overbevolking enz.).
    Leven wij op het ogenblik in een tijd van grote transitie (= overgangsfase) waarbij de mensheid in zijn mens-zijn volledig wordt ingehaald door de moderne techniek (robotisering) en de religie door de wetenschap (quantum-computer). Dit is nog nooit in de moderne historie op zo’n groot schaal eerder voorgekomen, en stelt ons mensen voor enorme vraagstukken waar wij naar toe gaan met onszelf deze eeuw. Naar op- of totale ondergang.
    Is dat erg die veranderingen? Zullen we dit overleven, is er wel een keus? Nu al is vooral de jeugd een volledig verlengstuk van hun mobieltje, en heel veel mensen (consumenten) hebben in hun gehele leven nog nooit ergens over nagedacht (ze lijken al robots).
    Ik zal het niet meer meemaken, maar binnen 30 jaar is iedereen op de wereld vanaf zijn geboorte gechipt. Elon Musk de wereldvermaard innovatief grootindustrieel, heeft verleden maand besloten om deze fabrieken te bouwen die deze chips gaan maken. De mensheid heeft altijd al zijn eigen op- & ondergang gezocht, tot nu toe ging dit ondanks vele gruwelijkheden goed.

    Over de toekomst ben ik niet zo zeker.

  3. Marcel Thomassen
    17 april 2017 at 12:33

    Iedere wereldreligie vindt zijn basis vanuit de natuurreligie’s die tevens toenmalig wereldwijd -grosso modo- overal hetzelfde waren binnen de hun culturele verschillen in naam & gedrag.

    Die heidens natuurreligie’s waren in hun (regionaal, seizoens gebonden) verscheidenheid, vooral vruchtbaarheids, doods, opwekkings, initiatie en helende rituelen. Ze waren vaak een verpersoonlijkt afspiegeling van de (periodiek) natuurverschijnselen in hemel of op aarde, die de toenmalige mens daarop verwoorde of zichzelf voorstelde in verpersoonlijkt goden, verlossers, vernietigers, onderhouders danwel instandhouders.

    Dit gaf aan de mens bestaansverklaringen, en een structuur & orde binnen een volk of stam. Dit vemeervoudig godendom met hun rituelen, werd later door de huidige wereldreligie’s geordend naar de ene God zoals wij die nu onder vele namen ter wereld kennen. Maar ook dit laatste was vaak histories geknutselheid in de zin van veelvuldigheid naar eenheid. .

    Alle Christelijke feestdagen zijn in essentie gekerstende heidense rituelen & feesten uit een ver verleden (evenals die bij de Islam). Pasen is van origine een oeroud heidens opwekkings c.q. vruchtbaarheidsfeest tw. de overgang van de winter naar de nieuw herrezen lente, waarbij zich nieuw leven in overvloed aandient. Dit ritueel/feest komt wereldwijd overal voor onder verschillendenamen.

    Dat onze Europees cultureel oorsprong zou liggen in de Joods-christelijk cultuur is ook een leugen (Joden werden binnen Europa al vele eeuwen lang gruwelijk over de kling gejaagt). Jezus was niet de stichter van het Christendom, deze Joodse rabbi predikte alleen voor het eigen volk. Het filosofies principe van Christus (Krisna) de verlosser komt uit India van 5500 jaar geleden. De stichter van het universele Christendom zoals wij dit nu kennen was Paulus een Romeins staatsburger. Dit vondt toenmaals plaats onder Grieks verlichtend invloed en evolueerde verder (tot het huidig humanisme).

    Religie’s hebben een functie en zijn een realiteit, het zegt iets over de mens en zijn politiek, zijn geschiedenis, verwachtingen, angsten, krankzinnigheid, tragedie, hoop & zijn onbeholpenheid plus het kunnen aangaan van verbintenissen (liefde).

    Al die wereldreligie’s vertellen eigenlijk hun eigen (gewenst of met het bloedig zwaard afgedwongen) cultureel verhalen. Ze hebben eigenlijk helemaal geen vast verhaal. Behalve dan die ene gouden regel die in elk heilig-boek van wat voor religie danook overal ter wereld staat opgeschreven:

    “Doe een ander niet aan, wat u zelf niet aangedaan wil worden”.

    • bea scheurwater
      17 april 2017 at 13:21

      Ja, normen en waarden hebben zeker hun nut, met de ontkerkelijking is er veel afgeschaft als zijnde overbodig, Tot nu toe werd het ene door het andere opgevolgd, hetzij zoals vaak door integreren (Kerstboom, Christus licht der Wereld, Zonnewende feest)
      maar wat er nu voor in de plaats is gekomen is onzekerheid en chaos

    • 17 april 2017 at 15:04

      Dit is de schrijver van deze column uiteraard ook bekend. Hij koos voor de lengte ipv de diepgang opdat de lezer niet vroegtijdig afhaken zou.

  4. Lies
    17 april 2017 at 11:05

    Het fenomeen meubelboulevard -op-tweede-paasdag heb ik echt nog nooit begrepen….😳😳😳

  5. Aad Rieken
    17 april 2017 at 08:36

    ”Des Keizers Baard Zijn Onze Zorgen..,
    Maar Wacht Niet Tot OVERMORGEN!”