Column(132): Afscheid

In de afgelopen drie jaar en acht maanden heb ik met mijn columns diverse malen best wel geworsteld. Niet zozeer met het schrijven zelf, maar met de vraag: moet ik dit onderwerp nu wel of juist niet onder de aandacht brengen? Soms heb je iets te vertellen, maar vraag je je tegelijkertijd af of iemand erop zit te wachten. En soms raakt een onderwerp je zo persoonlijk, dat je je afvraagt of je het wel met anderen wilt delen.

Toch is dat misschien juist wat schrijven zo bijzonder maakt. Een column gaat uiteindelijk niet alleen over het onderwerp dat je aansnijdt. Het gaat ook een beetje over jezelf. Afgelopen najaar heb ik zo’n periode gehad waarin ik behoorlijk met mezelf heb geworsteld. Ik zat in een dip en merkte dat het schrijven, dat mij jarenlang zoveel plezier had gegeven, niet meer vanzelfsprekend voelde. Ik begon mij af te vragen: hoe lang wil ik hier eigenlijk nog mee doorgaan? Ik besloot mezelf een termijn te geven. Nog maximaal een jaar. Dat klinkt misschien wat zakelijk voor iets wat zo persoonlijk is, maar het gaf mij rust. Ik hoefde niet onmiddellijk te beslissen. Ik had tijd om te voelen wat ik wilde. Dat jaar is nog niet voorbij. Sterker nog, het moment dat ik mezelf als uiterste einddatum had gesteld ligt nog ruim twee maanden voor ons. Maar toch heb ik, in overleg met de redactie, besloten dat dit mijn laatste column wordt.

En eerlijk gezegd voelt dat goed. Niet omdat ik het schrijven ineens niet meer leuk vind. Integendeel. Ik heb genoten van het nadenken over onderwerpen, het zoeken naar de juiste woorden en vooral van het idee dat een column misschien iets bij iemand losmaakt. Een glimlach, herkenning, irritatie misschien zelfs. Want ook dat kan waardevol zijn. Als je maar even gaat nadenken, maar het leven verandert. En soms vraagt een nieuwe fase om ruimte.

Ko en ik hebben namelijk plannen. Nu we allebei nog redelijk fit zijn, willen we vanaf november een aantal reizen gaan maken. Niet zomaar een paar dagen weg, maar reizen waar we al langer van dromen. Daarvoor is voorbereiding nodig. Tijd om plannen te maken, routes uit te zoeken, keuzes te maken en vooral ook om ruimte te creëren in onze agenda’s. Daarom hebben we besloten: als we het willen doen, moeten we het ook echt gaan doen.

Dat betekent dat ik inmiddels een aantal vaste activiteiten en verplichtingen heb stopgezet. Niet omdat ik ze niet meer waardeer, maar omdat nee zeggen tegen het ene soms nodig is om ja te kunnen zeggen tegen iets anders. Misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen die ouder worden je kan leren. Je hoeft niet alles vast te houden omdat je het nu eenmaal altijd hebt gedaan. Je mag opnieuw kiezen. Je mag iets beëindigen voordat het vanzelf ophoudt. En je mag ruimte maken voor iets waarvan je nog helemaal niet weet hoe het gaat uitpakken. Dat laatste vind ik misschien nog wel het spannendst.

Dromen zijn leuk zolang ze dromen blijven. Zodra je besluit ze werkelijkheid te laten worden, komen er ineens praktische zaken om de hoek kijken. Geld, planning, gezondheid, agenda’s, koffers en waarschijnlijk ook de onvermijdelijke vraag: hebben we eigenlijk wel overal aan gedacht? Waarschijnlijk niet, maar misschien hoeft dat ook niet. Ik hoop vooral dat we onze droom kunnen waarmaken. Dat we straks onderweg zijn en ergens denken: dit hadden we eerder moeten doen. En als dat gebeurt, dan weet ik dat deze beslissing de juiste is geweest. Afscheid nemen betekent niet altijd dat iets voorbij is. Soms betekent het dat je ruimte maakt voor wat er hierna komt. Dat geldt voor werk. Voor verplichtingen. Voor gewoontes. En misschien ook voor columns.

Dus neem ik vandaag afscheid van jullie als columnist. Dank aan de redactie voor het vertrouwen en de ruimte die ik heb gekregen om al die onderwerpen met jullie te delen. En dank aan iedereen die mijn columns heeft gelezen, erop heeft gereageerd, ermee heeft gelachen, zich eraan heeft geërgerd of er misschien gewoon even over heeft nagedacht. Dat was uiteindelijk mijn grootste wens: dat mijn woorden niet alleen gelezen werden, maar ergens bleven hangen.

En nu? Nu ga ik mijn eigen woorden maar eens ter harte nemen. Niet alles hoeft te blijven zoals het was. Soms is het tijd om de deur achter je dicht te trekken, je koffer te pakken en te kijken wat er aan de andere kant van de horizon ligt.

Dag allemaal. Het ga jullie goed. En wie weet… ergens onderweg kom ik misschien wel een nieuw verhaal tegen.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.