Onlangs werd er bekend gemaakt dat de leesvaardigheid van jongeren weer verder gedaald is. Nederland scoort onder het gemiddelde en 39% heeft zelfs de kans om onvoldoende geletterd de middelbare school te verlaten.
Dat is nogal wat. Maar gelukkig weten ze, volgens het artikel, wel waar het vandaan komt. Je zou dus kunnen zeggen dat het tij hierna gaat keren. Of niet? Ik ben het deels met de conclusie eens. Er moet al van jongs af aan geïnvesteerd worden. In tijd wel te verstaan. Gewoon ouders die hun kinderen voorlezen. Dat versterkt de ouder-kind band en is goed voor de taalvaardigheid. Ook snap ik dat de groeiende concurrentie om aandacht een probleem kan zijn. Een schermpje met bewegende beelden is over het algemeen leuker dan een bladzijde met alleen maar letters erop. Maar vooral de kwaliteit en samenhang van het leesonderwijs trok mijn aandacht. Want daar, daar schort het in mijn optiek enorm aan.
Begrijpend lezen
Lezen is niet meer leuk op school! Iedereen wordt in groep 3, bij de start van hun lees-carrière, in hokjes geduwd naar gelang hun leescapaciteit. Buiten die hokjes mag je, uitzonderingen daargelaten, niet lezen. Ik ben opgegroeid met “als je maar leest”. Het maakte daarbij vrij weinig uit wat je las, zolang je maar las. Nu moet alles in een bepaalde categorie vallen. Maar dat is nog niet alles. Ook het vak “begrijpend lezen” helpt niet. Droge teksten met onmogelijke vragen werken ook niet bepaald uitnodigend. Die overigens niets te maken hebben met begrijpen wat je leest maar meer gaan over het mogelijkerwijs interpreteren wat de auteur eventueel niet of wel zou hebben kunnen bedoeld. Vragen als: Wat is de hoofdgedachte van de eerste alinea? Wat was de bedoeling van de schrijver? Het gaat over hoofd- en bijzaken, signaalwoorden en allerlei andere termen waarbij ze leren een tekst technisch te ontleden maar niet per definitie begrijpen wat er staat. Het haalt de lol weg van het lezen en als je iets niet leuk vindt? Dan doe je het ook niet.
Afrekening
Thuis wordt er steeds minder gelezen. Niet alleen kinderen maar ook ouders hebben last van de afleiding van het schermpje. En wanneer men thuis de bal laat vallen, dan moet school dat oppakken. Alleen worden scholen afgerekend op de resultaten van de doorstroomtoets. Een toets die zich vooral richt op rekenen en taal. Het is daarbij belangrijker dat je de techniek beheerst in plaats van dat je de daadwerkelijke tekst begrijpt. En aangezien scholen op de resultaten hiervan afgerekend worden, is het niet zo gek dat ze daar de meeste tijd en aandacht aan besteden. Maar ook de samenstelling van de klas helpt niet altijd mee. Niet de grootte, want vroeger had je nog veel grotere klassen, maar wel het feit dat er, over het algemeen, steeds meer anderstaligen in de klassen zitten. Wanneer een kwart of meer van de klas de taal überhaupt niet machtig is, dan wordt klassikaal lezen wel heel erg lastig. Er zijn zelfs scholen in bepaalde wijken waarbij dat percentage anderstaligen op driekwart of hoger ligt. Al rept het artikel hier met geen woord over.
Oplossing
In de afgelopen jaren zijn er miljoenen geïnvesteerd om het leesniveau op te krikken. Allerlei plannen zijn opgesteld en er wordt van alles uit de kast getrokken. Al zijn boeken hier overigens schreeuwend duur dus wellicht dat ze daar ook eens naar kunnen kijken. Maar ik denk dat ze voor het allerbelangrijkste zijn vergeten bij de talloze ideeën om het niveau omhoog te krijgen. Namelijk: Lezen moet leuk zijn! Auteur George R.R. Martin zei het goed: “Een lezer leeft duizenden levens voordat hij sterft. De man die nooit leest, leeft er slechts één.” Maar dat bereik je dus niet met teksten die zo droog zijn dat zelfs de Sahara een oase lijkt!
- De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
- Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
- Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
- Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.
Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.
Reageren? … Blader naar beneden plaats jouw reactie direct onder artikel [binnen 30 dagen na publicatiedatum] NB Uw reactie is pas zichtbaar nadat de moderator (controle t.o.v. algemeen fatsoen) deze heeft geakkordeerd.
voorliggende column is tot nu toe gelezen door: 129 lezers Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Ontdek meer van MAASSLUIS.NU

2 Reacties
Ik ben niet religieus maar je zou de smartphone toch bijna een uitvinding van de duivel kunnen noemen……..
Verduiveld! U heeft gelijk!