Column(118): Zeggen wat je bedoelt

“Ik zei toch dat het koud was in huis?” Ze kijkt hem aan met die blik. U weet wel, die blik die meer zegt dan duizend woorden – alleen jammer dat hij die woorden niet hoort. Hij kijkt terug, licht verward. “Ja… dus?” “Nou ja, niets hoor,” zegt ze. En draait zich om.

Welkom in de wereld van relationele communicatie, waar zinnen zelden betekenen wat ze lijken te betekenen en waar vooral mannen geacht worden gedachten te lezen die nooit zijn uitgesproken.

In mijn praktijk kom ik het dagelijks tegen. Vrouwen die met de beste bedoelingen communiceren, maar ondertussen iets heel anders verwachten dan ze zeggen. Ze geven een status, terwijl ze hopen op een actie. En laten we eerlijk zijn: dat is een subtiel verschil… tenzij je een man bent. Dan is het geen subtiel verschil, maar een compleet raadsel.

Want mannen – hoe zal ik het diplomatiek zeggen – zijn doorgaans geen verkenners van een breed scala aan interpretaties. Ze zijn actiegericht. Doelgericht. Ze horen wat je zegt, en daar doen ze iets mee. Of niets, als er geen duidelijke opdracht in zit.

Dus als jij zegt: “Het is hier wel een beetje rommelig,” dan hoort hij: interessante observatie. Terwijl jij bedoelt: sta op en ruim die troep op.

Dat zijn twee totaal verschillende werelden.

Hetzelfde mechanisme zien we terug bij iets ogenschijnlijk eenvoudigs als boodschappen doen. Zij zegt: “Wil je een fles melk meenemen van het merk dat we altijd kopen?” Hij staat vervolgens in de supermarkt voor een schap met twintig soorten melk en denkt: Altijd? Wat is altijd? Halfvol? Vol? Biologisch? Die ene met die blauwe dop of die met dat groene randje? Paniek. Hij appt. Zij reageert niet. Hij kiest iets. Fout. Bij thuiskomst volgt een gesprek dat begint met: “Dit is niet de melk die we altijd hebben.” En ergens daar, tussen het zuivelschap en de keukentafel, is de liefde heel even op proef gesteld.

Hoeveel eenvoudiger zou het zijn om te zeggen: “Neem die halfvolle melk van merk X, blauwe dop.” Geen interpretatie. Geen paniek. Geen discussie.

Een ander klassiek voorbeeld: het kleine karweitje.

Zij: “Wil je straks even die lamp ophangen?” Hij: “Ja hoor.” (Straks kan in zijn universum variëren van over een uur tot ergens volgende week dinsdag.) Zij bedoelt: nu meteen. Hij hoort: ooit. En daar begint het gekibbel. Want zij voelt zich niet serieus genomen, terwijl hij denkt dat hij gewoon heeft toegezegd.

De oplossing? Pijnlijk simpel: zeg wat je bedoelt: “Wil je die lamp nu meteen even ophangen?”

Het klinkt misschien minder charmant, maar het voorkomt een hoop gedoe. En opmerkelijk genoeg: mannen vinden duidelijkheid zelden onaangenaam.

Nog twee voorbeelden uit de praktijk.

De eerste: het sociale bezoek. Zij zegt: “We moeten eigenlijk weer eens naar je moeder.” Hij: “Ja, is goed.” Einde gesprek. Twee weken later: “Waarom hebben we nog steeds geen afspraak met je moeder gemaakt?” Hij: “Je zei toch alleen dat we eens moesten gaan?” Wat zij bedoelde: regel het. Wat hij hoorde: algemene overweging.

De tweede: het avondeten. Zij: “Ik heb geen zin om te koken vandaag.” Hij: “Oké.” (En gaat rustig verder met waar hij mee bezig was.) Zij kookt uiteindelijk toch, licht geïrriteerd. Hij snapt er niets van. Want wat zij bedoelde was: haal iets te eten of stel voor om samen iets te regelen. Maar dát is nooit uitgesproken.

En zo ontstaan er dagelijks kleine misverstanden die zich opstapelen tot grote irritaties. Niet omdat de intentie verkeerd is, maar omdat de communicatie simpelweg niet klopt. Daar zit ook een andere valkuil, eentje die ik vaak zie: als een man dan eindelijk een taak op zich neemt in het huishouden, wordt hij vervolgens beoordeeld op een norm die nooit expliciet is besproken.

Hij stofzuigt. Zij: “Heb je ook onder de bank gedaan?” Hij: “Nee.” Zij zucht. Volgende keer denkt hij: laat maar. Begrijpelijk. Want als de lat onzichtbaar hoog ligt en elke poging wordt gecorrigeerd, haakt iemand af. Dan is het eenvoudiger om het niet meer te doen dan om het nooit goed genoeg te doen. De ironie is dat veel vrouwen uiteindelijk klagen dat ze alles zelf moeten doen, terwijl ze onbedoeld hebben bijgedragen aan dat resultaat.

Dus wat is hier de les?

Allereerst: zeg wat je bedoelt. Niet wat er ongeveer in de buurt komt. Niet wat je hoopt dat de ander begrijpt. Gewoon, helder en concreet. Daarnaast: durf los te laten. Als je iemand een taak geeft, geef hem dan ook echt. Inclusief de vrijheid om het op zijn manier te doen. Misschien niet perfect volgens jouw norm, maar vaak goed genoeg. En geloof me: “goed genoeg” is in veel gevallen een stuk effectiever dan “nooit gedaan omdat het niet perfect was”.

Heldere communicatie is geen gebrek aan subtiliteit. Het is een vorm van respect. Voor jezelf én voor de ander.

Dus de volgende keer dat je denkt: hij zou toch moeten snappen wat ik bedoel… Bedenk dan: nee, dat hoeft hij niet. Maar als je het gewoon zegt, doet hij het misschien wel.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia