Column(122): Wat bindt jou in je relatie?

Relaties zijn merkwaardige constructies. Twee mensen ontmoeten elkaar, voelen iets, bouwen iets op – en hopen dat het blijft staan wanneer de eerste verliefdheid allang is verdampt. Maar wat is nu eigenlijk de lijm van een duurzame relatie? Wat maakt dat twee mensen niet alleen samen blijven, maar zich ook werkelijk verbonden voelen?

Ik zag onlangs een afbeelding die relaties samenvatte in vijf onderdelen: chemie, compatibiliteit, veiligheid, intimiteit en kameraadschap. Eigenlijk een soort relationele taartdiagram. Opvallend eenvoudig en toch verrassend raak.

Chemie is meestal waar alles begint. De vonk. De aantrekkingskracht. Elkaar fysiek en emotioneel spannend vinden. Dat heerlijke gevoel dat iemand je aandacht volledig opslokt. Veel mensen verwarren dit met liefde, maar chemie alleen is geen fundering. Chemie is benzine. Geen stuur. Geen remmen. Geen routekaart. Dan komt de vraag: passen jullie werkelijk bij elkaar?

Compatibiliteit gaat over gedeelde normen, humor, interesses en levensvisie. Je hoeft niet identiek te zijn, maar als de één vrijheid zoekt terwijl de ander controle nodig heeft, dan schuurt het vroeg of laat. Sommige mensen zijn jarenlang verliefd op iemand die totaal niet bij hen past. Ze noemen dat “een moeilijke relatie”, terwijl het eigenlijk voortdurende incompatibiliteit is.

Ik zeg wel eens tegen cliënten: “Een relatie moet niet voelen als een dagelijkse onderhandeling bij de Verenigde Naties.” Natuurlijk kost een relatie inspanning, maar wanneer álles strijd wordt – opvoeding, geld, tijd, communicatie, familie – dan raak je uitgeput. Liefde alleen lost dat niet op.

En dan misschien wel de belangrijkste pijler: veiligheid. Niet veiligheid in de zin van sloten op de deur, maar emotionele veiligheid. Kun je jezelf zijn zonder voortdurend op eieren te lopen? Kun je iets verkeerd zeggen zonder dat de ander direct ontploft, zich terugtrekt of manipuleert? Veiligheid ontstaat door communicatie, eerlijkheid, empathie, geduld en emotionele stabiliteit. Veel mensen onderschatten dit. Ze zoeken spanning, passie en avontuur, maar vergeten dat een mens uiteindelijk vooral rust nodig heeft. Een veilige haven. Iemand bij wie je niet voortdurend hoeft te scannen hoe de stemming vandaag is. Chronische spanning daarentegen sloopt relaties langzaam van binnenuit.

Dan hebben we intimiteit. Dat woord wordt vaak meteen seksueel gemaakt, maar echte intimiteit is veel groter dan dat. Intimiteit is vertrouwen. Kwetsbaarheid durven tonen. Je verdriet kunnen delen zonder veroordeeld te worden. Stiltes die niet ongemakkelijk zijn. Het gevoel dat iemand jou werkelijk ziet. Sommige stellen slapen al twintig jaar naast elkaar en zijn toch emotionele vreemden gebleven.

En tenslotte: kameraadschap. Dat vind ik persoonlijk een onderschat onderdeel van liefde. Samen kunnen lachen. Herinneringen opbouwen. Binnenpretjes hebben die niemand anders begrijpt. Het gevoel dat je een team bent tegenover het leven, want uiteindelijk krijgt iedere relatie vroeg of laat te maken met stress, ouder worden, gezondheid, verlies, financiële zorgen of teleurstellingen. Dan blijkt plotseling of je alleen geliefden bent of ook bondgenoten.

Veel mensen stellen zichzelf maar één vraag: “Hou ik van hem of haar?”

Misschien is een betere vraag: “Voel ik mij verbonden, veilig, gerespecteerd én mezelf bij deze persoon?”

Want een relatie die alleen draait op chemie brandt vaak snel op , een relatie zonder intimiteit wordt leeg. Een relatie zonder veiligheid wordt vermoeiend, een relatie zonder compatibiliteit wordt strijd. En een relatie zonder kameraadschap wordt een administratieve samenwerking.

De kunst is niet om de perfecte partner te vinden. De kunst is herkennen welke verbinding werkelijk voedend is – en welke vooral gebaseerd is op behoefte, angst of illusie.

Want liefde is prachtig, maar verbinding is wat haar laat blijven bestaan.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia