Column(165): De gemeenteraad ontmaskerd

Laat ik helder zijn: mijn inzet voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 is niet ingegeven door partijloyaliteit, niet door sympathie voor een gezicht en zeker niet door de behoefte om ergens bij te horen. Mijn insteek is eenvoudiger — en tegelijk veeleisender: ik wil eerlijk bestuur, zonder spelletjes, met de kiezer als maatlat.

Dat klinkt vanzelfsprekend. Maar wie de lokale politiek in Maassluis de afgelopen jaren heeft gevolgd, weet dat vanzelfsprekendheid zelden vanzelf gebeurt.

Politiek als spel – en waarom dat zo schadelijk is

Te vaak zie ik dat politiek wordt bedreven als een schaakspel. Moties worden niet ingediend om iets te verbeteren, maar om iemand in verlegenheid te brengen. Vragen worden niet gesteld om helderheid te krijgen, maar om een tegenstander in het nauw te drijven — of juist niet gesteld om een coalitiegenoot uit de wind te houden.

Dat is geen bestuur. Dat is spel.

Het probleem van politiek als spel is dat de inzet verschuift. Niet het belang van de stad staat centraal, maar het behoud van positie. Wethouders worden beschermd omdat hun val gezichtsverlies betekent. Dat is de strategie van Verdedigen Verdelen en Demoniseren. Coalitiepartijen temperen hun controlerende rol uit angst voor imagoschade of zetelverlies.

Oppositiepartijen vergroten juist elk incident uit om electoraal gewin te halen. En ondertussen vraagt de inwoner zich af: wie bewaakt hier nog het algemeen belang?

Eerlijk duurt het langst – ook in Maassluis

Ik ben ervan overtuigd dat eerlijkheid in de lokale politiek geen luxe is, maar een voorwaarde. Eerlijk zijn over wat niet lukt. Over financiële beperkingen. Over fouten. Over verkeerde inschattingen.

Wat mij stoort, is de reflex om alles te framen als succes. Elk project is “een belangrijke stap”. Elke maatregel is “een verbetering”. Elk overleg is “constructief verlopen”.

Dat kan simpelweg niet waar zijn. Dat is Conservatief Duiken Allemaal.

Als alles succes is, verliest succes zijn betekenis. En erger: dan verliest de politiek haar geloofwaardigheid. De kiezer voelt feilloos aan wanneer communicatie meer lijkt op marketing dan op verantwoording.

Eerlijk duurt het langst — maar alleen als men de moed heeft om die eerlijkheid ook daadwerkelijk te tonen.

Ego-politiek en het ‘wc-eend-effect’

Een ander fenomeen dat mij opvalt, is wat ik maar het wc-eend-effect noem: politici die via sociale media herhaaldelijk laten weten hoe goed ze bezig zijn. “Trots op dit resultaat.” “Weer een mooie stap.” “Blij dat wij dit mogelijk maken.” Dan ben je feitelijk de Partij van de Affiches.

Wij van wc-eend bevelen wc-eend aan.

Zelfreflectie ontbreekt vaak volledig. Alsof herhaling vanzelf overtuigt. Alsof een stroom van positieve berichten gelijkstaat aan goed bestuur. Maar bestuur is geen Instagram-account. Het is geen persoonlijke brandingcampagne. Het is een publieke verantwoordelijkheid. Wie voortdurend roept dat hij goed bezig is, wekt al snel de indruk vooral zichzelf te willen overtuigen. De kiezer prikt daar doorheen.

De vergeten maatlat: de kiezer

Wat mij het meest zorgen baart, is dat partijen soms lijken te vergeten wie uiteindelijk de maatlat is. Dat is niet de coalitie. Niet het partijbestuur. Niet het aantal likes op sociale media. Het is de kiezer.

De kiezer beoordeelt niet op interne harmonie, maar op zichtbare resultaten. Niet op coalitietrouw, maar op leefbaarheid in zijn wijk. Niet op partij-ego, maar op bestuurlijke betrouwbaarheid.

Wanneer raadsleden geen kritische vragen stellen uit angst de coalitie te beschadigen, ondermijnen zij hun eigen rol. De gemeenteraad is geen applausmachine van het college. Zij is controleur, richtinggever en vertegenwoordiger van de inwoners.

Wie die rol verzaakt om een wethouder te beschermen of om gezichtsverlies te voorkomen, kiest voor partijbelang boven stadsbelang.

En dat is een verkeerde volgorde.

Mijn verwachting: maart 2026 wordt een gamechanger

Ik spreek het hardop uit: ik verwacht dat de verkiezingen van maart 2026 een gamechange zullen worden voor Maassluis.

Niet noodzakelijk omdat er één spectaculaire nieuwkomer opstaat. Maar omdat het vertrouwen in traditionele patronen slijt. Omdat inwoners genoeg hebben van politiek als spel. Omdat men eerlijkheid en zichtbaarheid zwaarder laat wegen dan coalitiediscipline.

Ik verwacht verschuivingen. Zetelverlies voor partijen die te lang op automatische piloot hebben bestuurd. Winst voor partijen — nieuw of bestaand — die durven te controleren, te benoemen en eerlijk te communiceren.

Dat is geen wensdenken. Dat is een inschatting gebaseerd op wat ik hoor, zie en lees in de stad.

Mijn dringend advies is helder

Mijn advies voor ná maart 2026 is eenvoudig samen te vatten:

• Geen spel, maar inhoud.
• Geen ego, maar verantwoordelijkheid.
• Geen marketing, maar verantwoording.
• Geen angst voor gezichtsverlies, maar moed om de waarheid te zeggen.

De kiezer is geen figurant in het politieke toneelstuk. Hij is de opdrachtgever.

En wie dat vergeet, zal merken dat de opdrachtgever in maart 2026 zijn contract heroverweegt.

Dat is geen dreigement. Dat is democratie.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia