Column(183): De teloorgang van feestdagen

Ik merk het ieder jaar opnieuw: de feestdagen komen nog wel langs op de kalender, maar ze lijken steeds leger te worden. Alsof de verpakking is gebleven, terwijl de inhoud langzaam verdwenen is. Natuurlijk, we hebben nog vrije dagen, volle woonboulevards, paasbrunches, gourmetstellen en drukke winkelstraten. Maar de betekenis achter veel feestdagen lijkt opgelost in gemak, commercie en gewoonte.

Als kind voelde een feestdag anders. Er hing iets bijzonders in de lucht. Niet alleen omdat ik vrij was van school, maar omdat volwassenen ook anders deden. Rustiger. Serieuzer soms. Mijn grootouders spraken nog over waarom een dag bestond. Pasen ging over meer dan chocolade-eieren. Kerstmis was niet alleen een strijd om cadeaus en reserveringen. Zelfs Pinksteren had nog iets geheimzinnigs.

Nu moet ik eerlijk toegeven dat ik soms zelf moet nadenken welke feestdag we eigenlijk vieren. Is het Eerste Pinksterdag of Hemelvaart? Waarom zijn de winkels dicht? Waarom hebben we maandag vrij? Ik hoor mensen geregeld zeggen: “Heerlijk, een lang weekend.” Maar bijna niemand zegt nog waarvoor dat weekend ooit bedoeld was.

Voor mij symboliseert Hemelvaartsdag die verandering misschien nog wel het sterkst. Ooit was het een dag van bezinning en betekenis. Een dag die draaide om het idee dat er meer bestaat dan het alledaagse en tastbare. Ook mensen die niet gelovig waren, voelden vroeger nog dat deze dag iets vertegenwoordigde: verheffing, hoop, het overstijgen van menselijke zorgen.

Nu lijkt Hemelvaartsdag vooral een nationale fietstocht geworden. Om zes uur ’s morgens vertrekken groepen in fluorescerende jassen voor een dauwtraptocht, waarna men op een terras eindigt met appeltaart en bier. Dat mag natuurlijk gezellig zijn. Daar is niets mis mee. Maar ik vraag me soms af of we nog weten waaróm die dag ooit bijzonder was.

Misschien is dat het gevolg van een samenleving die steeds sneller leeft. We hebben nauwelijks nog collectieve rituelen. Alles draait om individuele invulling. Iedereen bepaalt zijn eigen waarheid, zijn eigen tradities en zijn eigen prioriteiten. Daardoor verliezen feestdagen hun verbindende kracht. Wat ooit gedeelde symbolen waren, zijn nu vooral vrije dagen geworden die handig vallen in de agenda.

Ik vind dat ergens jammer. Niet omdat ik terug wil naar vroeger of omdat iedereen weer braaf naar de kerk moet. Maar omdat mensen behoefte hebben aan betekenis, aan gezamenlijke momenten die méér zijn dan consumptie. Een samenleving zonder gedeelde rituelen wordt uiteindelijk vlak en richtingloos.

Misschien moeten we daarom nadenken over nieuwe feestdagen die beter passen bij deze tijd. Geen commerciële evenementen, maar dagen die werkelijk iets zeggen over wie wij willen zijn. Waarom geen Nationale Vrijwilligersdag, waarop het hele land één dag iets doet voor een ander? Of een Dag van de Stilte, zonder koopzondagen, schermen en haast. Misschien zelfs een Dag van de Democratie, waarop we niet alleen stemmen, maar met elkaar in gesprek gaan over het land waarin we willen leven.

Want feestdagen hoeven niet oud te zijn om waardevol te worden. Maar zonder betekenis worden zelfs eeuwenoude tradities uiteindelijk niets meer dan een extra vrije donderdag..

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia