Column(39): Klimaat rampscenario van tafel

Deze week beluisterde ik op BNR radio een item over klimaatverandering. Ook las ik een artikel met dezelfde beschouwing. Beide benadrukken dat de meest extreme verwachting niet langer op tafel ligt. Ook de Volkskrant schreef erover.

Jarenlang hing het zwaarste klimaatscenario van het IPCC – het orgaan van de Verenigde Naties (VN) dat wetenschappelijk onderzoek naar klimaatsverandering objectief beoordeelt – als een donkere wolk boven het publieke debat. Een aarde die tegen het einde van deze eeuw met 4 tot 6 graden zou opwarmen, gold als het ultieme rampscenario. Nu zetten wetenschappers daar stilletjes een streep door. Niet omdat het klimaatprobleem is opgelost, maar omdat die uitkomst steeds minder realistisch wordt geacht.

Dat is opmerkelijk. In tijden waarin klimaatberichten meestal nóg alarmerender worden, verdwijnt juist het meest extreme model uit beeld. Het scenario ging uit van een wereld die steeds méér fossiele brandstoffen zou gebruiken, ondanks technologische vooruitgang en de groei van duurzame energie. Die ontwikkeling blijkt inmiddels minder waarschijnlijk.

Maar wie denkt dat dit reden is voor opluchting, leest het verhaal verkeerd. Het nieuwe voorkeursmodel van het IPCC schetst nog altijd een aarde die ongeveer 3,5 graden warmer wordt. Dat betekent meer hittegolven, droogte, zware regenval en een stijgende zeespiegel. Ook voor Nederland zijn dat geen theoretische risico’s. Onze dijken, waterhuishouding en landbouw krijgen het steeds zwaarder te verduren.

Interessant is vooral waarom het nieuwe scenario realistischer wordt gevonden. Niet zozeer omdat de wereld ineens verstandig klimaatbeleid voert, maar omdat internationale samenwerking afbrokkelt. Handelsconflicten, geopolitieke spanningen en nationale belangen maken gezamenlijk optreden moeilijker. Het gevaar zit dus niet alleen in CO₂-uitstoot, maar ook in politieke verdeeldheid en bestuurlijke verlamming.

Daarmee verandert ook de toon van het klimaatdebat. Het gaat minder over apocalyptische toekomstbeelden en meer over de vraag hoe kwetsbaar samenlevingen zijn wanneer problemen zich opstapelen. Een iets minder snelle opwarming kan alsnog ontwrichtend uitpakken als landen onvoldoende samenwerken of economisch verzwakken.

Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap van deze koerswijziging. Niet het absolute rampscenario bepaalt onze toekomst, maar de mate waarin we als samenleving in staat blijven om verstandig, stabiel en gezamenlijk te handelen.

Opvallend genoeg verdwijnt tegelijk ook het meest optimistische scenario uit de IPCC-rapporten. Daarmee lijkt zelfs het VN-klimaatpanel de hoop op maximaal 1,5 graad opwarming los te laten.

Dat is misschien nog wel de meest ongemakkelijke conclusie van allemaal: het ergste lijkt minder waarschijnlijk geworden, maar het echt goede scenario evenzeer.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia