Column(41): Waar het misgaat op de huizenmarkt in Maassluis

Vraag een willekeurige inwoner van Maassluis naar de grootste zorgen voor de komende jaren en de kans is groot dat wonen hoog op het lijstje staat. Jongeren vinden geen betaalbare woning, ouderen kunnen niet doorstromen en gezinnen merken dat de prijzen van koopwoningen steeds verder oplopen. De woningmarkt zit vast. Niet omdat er geen woningen zijn, maar omdat vraag en aanbod steeds minder op elkaar aansluiten.

Dat is geen typisch Maassluis probleem. Heel Nederland worstelt ermee. Toch heeft Maassluis enkele specifieke kenmerken die de situatie extra ingewikkeld maken.

(1) Allereerst is er een harde fysieke werkelijkheid: de stad is bijna volgebouwd. Decennialang is er gebouwd aan nieuwe woonwijken en uitbreidingslocaties. Inmiddels zijn de meeste grote bouwlocaties benut. De laatste beschikbare stukken grond worden nu ontwikkeld. Dat levert woningen op, maar het betekent ook dat de ruimte voor toekomstige groei beperkt is.

(2) Tegelijkertijd groeit de vraag naar woningen nog steeds. Niet alleen door bevolkingsgroei, maar ook doordat huishoudens kleiner worden.

(3) Waar vroeger een gezin van vijf personen één woning bezette, wonen tegenwoordig steeds meer mensen alleen of met zijn tweeën. Daardoor zijn meer woningen nodig voor hetzelfde aantal inwoners.

(4) Daar komt nog iets bij. Sociale huurwoningen kunnen worden toegewezen aan woningzoekenden van buiten de stad. Vanuit maatschappelijk oogpunt is dat begrijpelijk. De woningmarkt houdt immers niet op bij de gemeentegrens. Toch ervaren veel Maassluizers dat zij steeds langer moeten wachten op een woning in hun eigen stad.

(5) Voor starters is de situatie misschien nog wel het moeilijkst. Goedkopere koopwoningen zijn allang niet meer goedkoop. Woningen die enkele jaren geleden bereikbaar waren voor een modaal inkomen, zijn inmiddels fors in prijs gestegen. Nieuwbouwwoningen beginnen vaak rond een half miljoen euro en uitschieters richting zeven ton zijn geen uitzondering meer. Voor veel jonge huishoudens is dat simpelweg niet op te brengen.

(6) Een andere factor is de beperkte doorstroming van ouderen. Veel senioren wonen nog prettig in een ruime eengezinswoning. Niet omdat zij niet willen verhuizen, maar omdat er vaak geen aantrekkelijk alternatief beschikbaar is. Waarom zou iemand zijn vertrouwde woning verlaten voor een kleiner appartement dat nauwelijks goedkoper is?

Het gevolg is dat gezinswoningen bezet blijven, terwijl jonge gezinnen juist naar dergelijke woningen op zoek zijn.

(7) Daarnaast neemt de druk verder toe doordat steeds meer relaties stranden. Iedere scheiding creëert feitelijk een extra woningvraag. Waar eerst één woning voldoende was, zijn er daarna vaak twee nodig.

(8) Hetzelfde geldt voor mensen met een LAT-relatie die bewust twee huishoudens blijven voeren.

(9) Ook het asielbeleid speelt lokaal een kleine rol. Statushouders met een urgentieverklaring krijgen voorrang bij woningtoewijzing. Dat is wettelijk geregeld en vloeit voort uit nationale afspraken. Tegelijkertijd zorgt het lokaal voor spanning, omdat woningzoekenden die soms al jaren wachten zien dat anderen sneller aan de beurt komen.

(10) Verder kent Maassluis, net als veel andere gemeenten, een groep zogenaamde scheefwoners. Dat zijn mensen die ooit terecht een sociale huurwoning kregen, maar inmiddels een inkomen hebben dat aanzienlijk hoger ligt dan de inkomensgrens voor sociale huur. Vanuit individueel perspectief is het begrijpelijk dat zij blijven zitten. Vanuit maatschappelijk perspectief beperkt het de beschikbaarheid van betaalbare woningen voor mensen die deze woningen het hardst nodig hebben.

Wat is dan een realistische oplossing?

Wie eerlijk naar de situatie kijkt, zal moeten erkennen dat er geen wondermiddel bestaat. Meer bouwen blijft noodzakelijk, maar alleen bouwen lost het probleem niet op. De beschikbare ruimte is immers beperkt.

De sleutel ligt vooral in het bevorderen van doorstroming.

Dat begint met aantrekkelijke seniorenwoningen. Niet alleen kleinere woningen, maar kwalitatief hoogwaardige appartementen met voldoende comfort, voorzieningen en een redelijke prijs. Ouderen verhuizen pas wanneer zij er daadwerkelijk op vooruitgaan.

Daarnaast kan de gemeente samen met woningcorporaties kijken naar gerichte verhuisprikkels voor ouderen en scheefwoners. Niet met dwang, maar met verleiding. Denk aan verhuisvergoedingen, voorrang bij geschikte woningen of financiële voordelen.

Ook zou bij nieuwbouw sterker gestuurd kunnen worden op betaalbare woningen voor starters en middeninkomens. Een stad heeft immers niet alleen behoefte aan dure woningen, maar ook aan woonruimte voor leraren, verpleegkundigen, politieagenten en jonge gezinnen.

Filosofen als Aristoteles wezen er al op dat een gezonde gemeenschap afhankelijk is van een sterke middenlaag. Een stad waarin jongeren niet meer kunnen wonen, ouderen niet kunnen verhuizen en gezinnen geen toekomstperspectief zien, verliest langzaam haar sociale samenhang.

De woningmarkt van Maassluis vraagt daarom niet alleen om stenen en beton, maar vooral om verstandig beleid. Doorstroming is daarbij het sleutelwoord. Wanneer mensen kunnen verhuizen naar een woning die beter past bij hun levensfase, ontstaat ruimte voor anderen.

Misschien is dat wel de belangrijkste les: het woningprobleem wordt niet opgelost door één nieuwe wijk, maar door een woonketen die weer in beweging komt.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia