Column(63): Duiveltjes en Engeltjes

Het is grappig te constateren dat de momenten waarvan ik het meeste spijt heb, de momenten zijn waarop ik dingen persoonlijk opvatte. Ik snauwde naar iemand die wat zei en voelde me meteen stom. Of ik zag dat een vriend het bericht van iemand anders online leuk vond en niet dar van mij, en dan bleef ik er urenlang over piekeren. Of die keer dat ik nauwelijks sprak op een etentje omdat iemand zei dat ik een rare ketting droeg.

Dit verschijnsel hoort bij het mens zijn. Wij zijn gezegend met de kracht van het denken. En die gedachten kunnen worden gebruikt om bruggen te bouwen, ontroerende brieven te schrijven en de Sixtijnse kapel te beschilderen; dat laatste bij wijze van spreken.

Maar die gedachten kunnen ook worden gebruikt om ons te laten geloven dat we veel te verliezen hebben en dáárom vatten wij de dingen vaak persoonlijk op. We voelen ons aangevallen omdat we feitelijk het idee haten dat we een stukje van onszelf zouden kunnen verliezen.

Maar het goede nieuws is: die kwetsbare ‘onszelf’ creëren we slechts in onze geest, in onze gedachtewereld. We beelden ons iets in.

Door die ‘kwetsbare zelf’ (jouw ego) super belangrijk te maken, doet het pijn, en daarom reageren we vaak negatief. Wij reageren door te schreeuwen, te huilen, boos te worden, door weg te lopen, door ons terug te trekken. Of we komen helemaal niet opdagen bij een feest of omdat we de prikkel van een mogelijke afwijzing niet willen lokken. Hoe dan ook, uiteindelijk veroorzaken we zelf in ons hoofd onnodige schade, omdat wij onszelf beperken door negatieve gedachten als reactie op wat anderen zouden kunnen zeggen of doen.

We kunnen bij gevolg ons werkelijke potentieel niet verkennen, niet overzien, omdat het alleen nog maar over ‘onszelf’ gaat. We hebben het over onszelf afgeroepen in het schemerige domein van onze geest. We kunnen daar gelukkig ook de positieve variant ontwikkelen. Het kan zoveel beter worden als we onze gehechtheid aan wie we denken te zijn kunnen loslaten. Als we dat doen, ervaren we een vreemd maar opwindend gevoel van kalmte. Mensen zullen zich dan tot je aangetrokken voelen. Je ervaart jezelf als aantrekkelijk. Je staat open voor de interactie en laat je niet raken, niet onderuithalen door “wat zullen anderen ervan vinden”. Ik merkte bij mijzelf dat ik veel meer de controle over mijn leven kreeg, toen ik ruimte creëerde tussen een waargenomen bron van ergernis of angst en hoe ik daarop (niet) reageerde.

Alles gaat en voelt beter, zodra je in staat bent te begrijpen wat gedachten zijn en vooral wat ze niet zijn. Gedachten over heden en toekomst zijn hersenspinsels over mogelijke gevolgen van ons handelen en ons gezien worden in het NU. Het is veelal ingebeeld (de binnenwereld in ons hoofd) en blijkt meestal niet de feitelijkheid (het echte leven). De meeste mensen halen dit door elkaar en worden geconfronteerd met levenslange stress.

Dit probleem begrijpen, vraagt van jou dat jij je erin verdiept om helder inzicht te verkrijgen in de aard van het denken en hoe bijvoorbeeld onze gedachten – en niet onze omstandigheden! – onze ervaringen sterk beïnvloeden.

Snap je dat, dan blijven stress, frustratie, woede verdriet, minderwaardigheidsgevoel, mensenschuwheid en veel meer negatieve emoties en gevoelens achterwege. Je staat luchtiger en vrolijker in het leven.

Zoals onze eindredacteur regelmatig zegt: “We hebben allemaal een engeltje op de ene schouder en een duiveltje op de andere. Beiden trachten ons te beïnvloeden. Helaas kiest de gemiddelde mens te vaak voor het duiveltje. En die brengt zelden iets goeds.”