Column(92): Als hij alweer z’n schouders ophaalt…

Er zijn Type 1 mensen die helemaal in de emotie schieten bij emotionele situaties. Ze doorleven de situatie, raken ontregeld en hebben moeite om weer in balans te komen.

Er zijn Type 2 mensen die op zo een moment direct in de observatie modus overgaan. Ze voelen kort de onbalans maar gaan dan over tot rationele vaststelling van wat er gebeurt om er het beste van te maken. Ze komen snel tot conclusies hoe nu verder te gaan.

Als die twee een relatie hebben en samen zo een moment ervaren, kan er frustratie aan beide zijden ontstaan. Hoe behoudt je dan de harmonie?

Een voorbeeld uit een adviesgesprek vanuit mijn praktijk als life coach.

Zij zat tegenover me in een houding die boekdelen sprak: armen gekruist, kaken strak, de ogen vochtig maar strijdlustig. “Ik voel me alleen, Cobi. Hij is er fysiek, ja, maar emotioneel? Nul komma nul. We krijgen ruzie, en hij zegt dan: ‘Laten we eerst even rustig kijken wat er precies gebeurt.'”

Ze spuugt de zin bijna uit.

“En dan? Dan gaat hij analyseren, of erger nog, zwijgt hij. Terwijl ik daar met een knoop in mijn maag, mijn hart in mijn keel en woede tot in mijn vingertoppen zit.”

Ik knik. Niet voor het eerst hoor ik deze dynamiek tussen partners.
Zij — een type 1. Hij — een type 2.

“Wat gebeurt er op zo’n moment met jou, lichamelijk?” vraag ik.

“Alles komt in beweging. Mijn ademhaling schiet omhoog, ik voel m’n hart, mijn lijf wil actie. Praten. Huilen. Begrip. Iéts. Maar hij kijkt dan naar me alsof ik een artikel uit de krant voorlees. Alsof het hem niet raakt.”

Ze kijkt me aan, zoekend naar bevestiging dat zij het bij het rechte eind heeft.

Ik glimlach en knik begrijpend. “En hij?”

“Hij zegt dat hij juist zorgvuldig is. Dat hij niet wil zeggen wat hij niet meent, of dingen roepen waar hij spijt van krijgt. Maar voor mij voelt het als afwijzing. Alsof mijn gevoelens hem niets doen.”

Ik laat haar even met haar eigen woorden. Dat doet soms meer dan een directe reactie.

“Mag ik iets delen?” vraag ik.

Ze knikt.

“Ik heb in mijn werkzame leven veel stellen gezien waarin de één een type 1 is zoals jij — iemand die alles ten diepste doorvoelt, soms zelfs overweldigd raakt. En de ander een type 2 — iemand die bij een emotionele golf reflexmatig op de rem trapt, het hoofd koel houdt, en wil begrijpen wat er gebeurt in plaats van het eerst te voelen.”

Ze zucht diep. “Maar hoe dan? Hoe kom je dan ooit bij elkaar?”

Ik pak een leeg vel papier en trek er twee lijnen op.

“Jij bent deze lijn: intens, hoog, golvend. Hij is deze: vlakker, bedachtzaam, vertraging. Als jullie elkaar alleen maar beoordelen op wie er gelijk heeft, dan botsen jullie steeds opnieuw. Maar als jullie nieuwsgierig worden naar elkaars mechanisme, dan ontstaat er iets nieuws.”

Ze fronst. “Dus… hij mag gewoon zo blijven? En ik moet dan maar weer wachten?”

“Nee. Jij hoeft niet minder te voelen. En hij hoeft niet meer te overdrijven. Maar wat zou er gebeuren als jij zegt: ‘Ik heb nu een storm vanbinnen. Ik hoef geen oplossing, alleen dat je even bij me blijft. Even meebeweegt met mijn golf.’ En wat als hij zegt: ‘Ik zie dat jij overloopt. Geef me een moment om bij je te komen — niet met een analyse, maar met mijn aanwezigheid’?”

Ze denkt na. En dan zachtjes: “Dat zou al helpen.”

“Precies. Want jouw intensiteit is niet fout. Het is kracht. En zijn kalmte is ook geen zwakte. Het is houvast. Maar het moet wel gedeeld worden. Anders wordt jouw golf een tsunami en zijn rust een muur.”

Tot zover dat gesprek.

In relaties zien we vaak verschillen als tegenstellingen. Maar ze zijn aanvullingen. De emotionele ‘doorlevers’ leren anderen om te voelen, om aanwezig te zijn in het rauwe moment. De rationele ‘beschouwers’ leren de ander om te ademen, afstand te nemen en het grotere plaatje te zien.

Begrip begint bij het loslaten van wie er ‘goed’ of ‘fout’ zit. Het echte werk is om te leren zien:
Wat gebeurt er in míj — en hoe kan ik de ander uitnodigen om met me mee te bewegen, zonder zichzelf te verliezen?

Daarin zit de sleutel. Altijd.

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia