Column(137): De macht van de wethouderszetel

wat er mis is met de lokale politiek (6)

Op papier is de gemeenteraad het hoogste orgaan in de stad. In werkelijkheid heeft één plek vaak meer invloed dan de hele raad bij elkaar: de stoel van de wethouder.

Een wethouder heeft niet alleen toegang tot alle ambtelijke informatie, maar ook de macht om te bepalen wat er wanneer op de agenda komt. Wie de tijdslijn in handen heeft, bepaalt in feite ook de richting van het debat.

Dat werkt subtiel. Stel, er is een probleem met verkeersveiligheid in een wijk. De raad wil erover praten, maar de wethouder besluit eerst “nader onderzoek” te doen. Dat onderzoek duurt maanden. Tegen de tijd dat het rapport verschijnt, is de urgentie in de media weg en is het onderwerp een hamerstuk.

Of andersom: de wethouder brengt een onderwerp juist razendsnel in de raad, zodat er weinig tijd is voor kritische vragen. Alles onder het mom van “tempo maken” of “kansen grijpen”. Het klinkt efficiënt, maar vaak betekent het gewoon dat tegenspraak wordt geminimaliseerd.

Een wethouder met ervaring in Den Haag of in de provinciale politiek weet precies hoe dit spel gespeeld wordt. En ja, dat kan nuttig zijn. Maar het gevaar is dat het raadswerk gereduceerd wordt tot het afvinken van beslissingen die elders al zijn voorbereid.

De macht van de wethoudersstoel wordt nog versterkt doordat raadsleden vaak parttime werken en afhankelijk zijn van de informatie die zij van het college krijgen. Een wethouder kan daarmee, bewust of onbewust, de koers van een hele stad sturen — zolang niemand die macht actief corrigeert.

Wat is de remedie?
Raadsleden moeten zich realiseren dat hun macht alleen bestaat als ze die ook gebruiken. Dat betekent zelf agenderen, zelf onderzoek doen, en zich niet laten opsluiten in de agenda van het college.

Daarnaast zou er veel vaker gebruik moeten worden gemaakt van burgerinitiatieven en moties vanuit de raad zelf. Want de wethoudersstoel is belangrijk, maar mag nooit de troon worden van waaruit de stad wordt bestuurd.

de volgende column: Van wijk tot wereldprobleem 

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia