Column(195): Supermarkten

Mensen die mij inmiddels een beetje kennen wisten het bijna zeker, zo vlak voor de verkiezingen kan haar column maar over één ding gaan en dat zijn de verkiezingen!

Na de column van Jelle van gisteren bedacht ik me opeens dat lang niet iedereen op die hoos aan verkiezingsaandacht zit te wachten. Een ander onderwerp dan maar, één die me ook aan het hart gaat, heeft ook een beetje met politiek te maken want het gaat allemaal om het hebben van macht en die misbruiken.

In dit geval gaat het om de macht die grote supermarkten hebben. Grote supermarkten die bepalen of een product wel of niet in de schappen komt te liggen en voor welke prijs. Waar boeren en tuinders dus behoorlijk afhankelijk van zijn geworden, “nemen ze jouw product wel of niet af”? Inmiddels geloof ik ook de schrik van velen want wat doe je met al die wortels, grapefruits of pompoenen waar je mee blijft zitten? Veevoer? Doordraaien? Behalve het vraagstuk wat je ermee gaat doen is er ook de financiële strop, hoe vang je die op?

Wat boeren en tuinders soms doen is dat ze de media opzoeken om te proberen op die manier alsnog hun product “kwijt” te raken. Soms lukt dat en wordt zo een bericht opgepikt door anderen die wel bereid zijn om de oogst alsnog zoveel mogelijk te delen; bijvoorbeeld via sponsoracties. Dan kan je met een bedrag de voedselbank sponseren en krijgen ze een deel van de oogst om te verdelen. No Waste Army is zo`n organisatie die zich inzet tegen voedselverspilling. Bij hen kan je bijvoorbeeld één keer per kwartaal een box bestellen waarin allerlei producten zitten die zij gered hebben. De afgekeurde groenten en fruit verzamelen ze en verwerken ze tot houdbare producten. Met deze producten vullen ze de box en die bezorgen ze door heel Nederland. Wat een geweldig initiatief hé!

Het blijft altijd weer een verrassing wat er in de box zit maar dit maakt het ook wel weer leuk en wat nog veel leuker is, is dat je op een hele simpele manier bijdraagt aan het tegengaan van verspilling.

De macht van supermarkten is inmiddels enorm en ik vind dat we ons daar veel meer bewust van moeten zijn. Ooit was het de plek waar we onze boodschappen deden maar tegenwoordig is het de plek die bepaald wat we eten, wat boeren en tuinders verdienen en zelfs hoe ons voedsellandschap eruit ziet. Een handvol grote ketens, zoals Albert Heijn, Jumbo en Lidl, beheersen het grootste deel van de Nederlandse markt. Zij bepalen welke producten in de schappen liggen, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden leveranciers mogen leveren. Boeren en producenten hebben vaak weinig onderhandelingsruimte. Wie niet meegaat met de prijs of de gewenste verpakking, verdwijnt simpelweg uit de winkel. Het gevolg is dat boeren nauwelijks rondkomen, fabrieken moeten sluiten en kleine producenten geen schijn van kans krijgen.

Ook wij als consument merken de macht van de supermarkt, al is het vaak veel subtieler. Wij denken dat we kiezen, maar in werkelijkheid wordt die keuze zorgvuldig gestuurd. De schappen zijn ingericht op maximale winst: “de producten met de hoogste marges staan op ooghoogte, gezonde of lokale alternatieven verdwijnen vaak naar de onderste plank. Acties als “twee halen, één betalen” stimuleren juist het meer kopen dan dat we in gedachten hadden. Is het u ook opgevallen dat we al een poosje beland zijn in een soort actieplan om steeds meer mensen van het “Vlees en zuivel af te halen”? Bij Albert Heijn bijvoorbeeld wordt het schap met Vega beleg alsmaar groter en groter en het aantal vleeswaren krimpt steeds verder. Vanuit diezelfde duurzaamheidsgedachte mengt men bij de Lidl en de Albert Heijn de melk met veldboneneiwit, het zogenaamde” hybride voedsel”.

Ik heb natuurlijk geen idee hoe u over dit soort ontwikkelingen denkt, maar als ik melk wil drinken wil ik geen veldboneneiwit drinken. Als ik vlees wil eten wil ik geen kikkererwten, soja of tarwe eten. Ik wil nog steeds zelf kiezen wat ik eet en dat laat ik niet bepalen door supermarkten! Dus beste mensen, wees bewust van wat je koopt, waar je het koopt en wat je eet. Je kunt je natuurlijk ook aanmelden voor een box van No Waste Army als je tegen voedselverspilling bent! Laat je eens verrassen.

Tot slot: Woensdag zijn de verkiezingen, beste Maassluizers, ga naar die stembus, het kost je hooguit een halfuurtje. Vergeet niet dat als je niet stemt je de komende vier jaar ook geen recht van klagen hebt!

Columnisten schrijven eigen visie op persoonlijke titel.

Klik voor de definitie van een column

  Een column is géén nieuwsartikel. Wat is het wel? Onderstaande maakt duidelijk dat je een column moet begrijpen door niet alleen de woorden tot je te nemen, maar door te bedenken welke  boodschap de columnist – mogelijk tussen de regels door –  aan de lezers geeft. Begrijp je de boodschap? Zie je wat de schrijver bedoelt? Daar kan ieder individu wat van vinden. Als het een eigen pijnplek is, kan de lezer de aanvechting hebben om helemaal erin mee te gaan of er volledig tegenin te gaan. Het is goed dat je als lezer weet wat (de waarde en betekenis van) een column is.

• De aard van de journalistieke vorm van columns is dat deze informatief, leerzaam. onderhoudend maar ook kritisch, humoristisch (parodie, ironisch, sarcastisch, satirisch) en prikkelend kunnen zijn binnen een maatschappelijke context.
• Waar de columnist dat zelf nodig acht, kunnen links in de tekst staan die naar achtergrondinformatie doorverwijzen
• Wat voor de één een leuke of rake column is, is voor een ander onzin, een belediging of niet acceptabel. Youp van ’t Hek die met alles en iedereen de vloer aanveegt in zijn columns in het NRC wordt niet door iedereen gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor Theo Holman in Het Parool en diverse andere columnisten.
• Aan columnisten wordt door de Nederlandse rechter een grote mate van vrijheid toegekend in hun columns. Deze vrijheid kan zich ook uitstrekken tot teksten die, als ze buiten een column geschreven zouden zijn, als kwetsend of beledigend gekenmerkt worden.

Zie ook bijgaande definitie van wikipedia:  

© wikipedia